mahrang
14 بهمن 1401 - 11:02

وضعیت بیسوادی در دوران قبل از انقلاب به روایت آمار

طبق اطلاعات مندرج در سالنامه آماری سال ۱۳۵۵ جمعیت بالای ۶ سال کشور ۲۷ میلیون و ۱۱۲ هزار و ۸۴۴ نفر بود که از این تعداد ۱۴ میلیون و ۷ هزار و ۷۷۹ نفر سواد خواندن و نوشتن نداشتند.

به گزارش خبرنگار اجتماعی خبرگزاری تسنیم، وضعیت سواد ایرانیان در سال‌های پیش از پیروزی انقلاب اسلامی و وضعیت شاخص‌های دسترسی زنان و مردان به سواد، موضوع این گزارش است. اگرچه در دوران پهلوی برنامه‌های مختلفی برای ریشه‌کنی بیسوادی انجام شد اما عمده این برنامه‌ها به نتیجه نرسید و همچنان بی‌عدالتی سوادآموزی در روستاها نسبت به شهرها و زنان نسبت به مردان چشمگیر بود.

جمعیت 36 میلیون نفری ایران در سال‌های قبل از انقلاب اکنون به بیش از 85 میلیون نفر رسیده است و به گفته مسئولان از جمله اظهارات اخیر رئیس سازمان نهضت سوادآموزی نرخ باسوادی به 97 درصد رسیده است.

میزان باسوادی جمعیت 6 سال و بیشتر کشور در سال‌های 1335، 1345 و 1355 به ترتیب 15، 28 و 41.7 درصد بوده‌ است. نرخ سواد مناطق روستایی در این سال‌ها نیز به ترتیب 10، 15 و 25 درصد بوده‌ است.

فاصله میان باسوادی مردان و زنان هم 23.4 درصد بوده است که اکنون به 6 درصد رسیده و فاصله بین سواد ساکنان شهرها و روستاها از 36 به 11 درصد رسیده است.

دانش‌آموزان , سازمان نهضت سواد آموزی ,

البته بر اساس آخرین آمارها هنوز  یک میلیون و 700 هزار بیسواد مطلق در گروه سنی 10 تا 49 ساله در کشور وجود دارد همچنین حدود 2 میلیون و 50 هزار نفر مدرک پایان دوره ابتدایی را ندارند، با این حال علیرضا عبدی؛ رئیس سازمان نهضت سوادآموزی وعده داده است که تلاش می‌کنیم تا پایان‌ دولت سیزدهم بیسوادی را ریشه‌کن و وارد گام دوم نهضت سوادآموزی شویم.

در دوران پهلوی برنامه‌های مختلف برای ریشه‌کنی بیسوادی انجام شد از تعلیمات اساسی در سال 1332 تا ایجاد سپاه دانش در سال 1341.

برنامه تعلیمات اساسی در سال 1332 در مناطق روستایی اجرا شد اما بنا به دلایلی به‌ویژه هزینه‌های سنگین، چند سال بعد متوقف شد پس از ناکامی برنامه تعلیمات اساسی و توقف اجرای آن، برنامه آموزش بزرگسالان آغاز و وزارت فرهنگ برای نخستین بار یک برنامه پنج ساله برای آموزش بزرگسالان و مبارزه با بیسوادی تنظیم کرد؛ با شکست این برنامه نیز برنامه‌های مختلف دیگری اجرا شد از جمله سپاه دانش.

وضعیت وحشتناک بیسوادی در سال 1341 از سوی اسدالله علم نخست‌وزیر وقت نیز مورد اشاره گرفت، او گفته بود: در یکی از سفرها متوجه شدیم نسبت باسوادها به بیسوادها بسیار وحشتناک است البته مقامات وزارت فرهنگ نیز متوجه این حقیقت بودند، ما اگر می‌توانستیم یک مبارزه اساسی با بیسوادی کنیم به مبالغ هنگفتی بودجه احتیاج داشتیم که متأسفانه از قدرت مملکت خارج بود به خصوص که بودجه فوق‌العاده‌ای بر مخارج وزارت فرهنگ در مورد افزایش حقوق معلمان که بسیار هم به جا بود، افزوده شده است.

عمده دلایل بیسوادی جامعه در دوران پهلوی عبارت بود از:
وسعت کشور و پراکندگی جمعیت
کثرت روستاها و فقدان راه‌های ارتباطی
فقر و کمبود درآمد روستائیان
کوچ نشینی عشایر
کمبود نیروی انسانی کار آزموده
تمرکز فعالیت‌ها و خدمات رفاهی و اجتماعی در شهرها
تفاوت فاحش زندگی در شهر و روستا
عدم توجه به گسترش تعلیمات ابتدایی
عدم توجه به با سواد شدن زنان و دختران

طبق اطلاعات مندرج در سالنامه آماری سال 1355 جمعیت بالای 6 سال کشور 27 میلیون و 112 هزار و 844 نفر بود که از این تعداد 14 میلیون و 7 هزار و 779 نفر سواد خواندن و نوشتن ندارند. تعداد بیسوادان مرد 5 میلیون و 594 هزار و 808 نفر و تعداد بیسوادان زن 8 میلیون و 412 هزار و 901 نفر بود.

همچنین جمعیت محصل 6 ساله و بیشتر در دوره ابتدایی و راهنمایی 7 میلیون و 572 هزار و 822 نفر بود که از این تعداد 4 میلیون و 665 هزار و 523 نفر مرد و 2 میلیون و 907 هزار و 299 نفر زن بودند.

انتهای پیام/

منبع: تسنیم
شناسه خبر: 1016489